Działalność badawczo-rozwojowa w perspektywie stosowania ulg podatkowych – IP Box

Do polskiego systemu podatkowego wprowadzono dla przedsiębiorców ulgi podatkowe, które mają propagować działania innowacyjne, rozwijać nowe technologie, a także wspierać sektor działalności badawczo-rozwojowej. Dwiema ulgami wspierającymi innowacyjne rozwiązania, są ulga IP Box oraz ulga badawczo-rozwojowa (B+R). Podatnicy korzystający z wyżej wymienionych ułatwień, mogą stosować preferencyjne warunki opodatkowania dochodów – stawkę 5% podatku.

Działalność badawczo-rozwojowa w perspektywie IP Box

Przedsiębiorcami uprawnionymi do stosowania tych ulg, są podmioty uzyskujące dochody z działalności badawczo-rozwojowej. Pierwszym skojarzeniem z działalnością badawczo-rozwojową są sterylne laboratoria, w których dokonuje się przełomowych odkryć. Czy ustawowa definicja działalności badawczo rozwojowej pokrywa się z powszechnym skojarzeniem ? Sprawdźmy, czym ustawowo jest działalność badawczo-rozwojowa.

Działalność badawczo-rozwojowa obejmuje:

badania podstawowe – mające charakter odkrywczy, a ich celem jest zdobycie nowej wiedzy.

badania stosowane – podejmowane w celu znalezienia możliwych zastosowań wyników badań podstawowych,

prace rozwojowe – opierające się na wiedzy uzyskanej w wyniku badań podstawowych oraz stosowanych, mające na celu wytworzenie dodatkowej wiedzy ukierunkowanej na stworzenie nowych produktów/procesów lub udoskonalenie już istniejących produktów/procesów.

W powszechnym rozumieniu, działalność badawczo-rozwojowa musi spełniać wszystkie wyżej wymienione elementy łącznie. Jednakże, zgodnie z polskimi przepisami podatkowymi, aby dana działalność mogła zostać uznana za działalność badawczo-rozwojową wystarczy, aby podatnik realizował jeden z wyżej wymienionych elementów. Zgodnie z przepisami ustaw podatkowych, działalność polegającą wyłącznie na wykonywaniu prac rozwojowych, również spełnia definicję działalności badawczo-rozwojowej, która ma prawo skorzystać z preferencyjnych ulg podatkowych.

Przykład: programista, którego zadaniem jest udoskonalenie już istniejącego produktu poprzez modyfikację kodu źródłowego danej aplikacji, w świetle przepisów podatkowych może zostać uznany za działalność badawczo-rozwojową.

Jak stanowi art. 5a pkt. 38 ustawy o PIT (art. 4a pkt. 27 ustawy o CIT), pojęcie „działalność badawczo-rozwojowa – oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowane w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań

Z wyżej przytoczonej definicji ustawowej wynika, że wyłącznym kryterium działalności badawczo-rozwojowej, jest wykonywanie badań naukowych lub prac rozwojowych w sposób:

– twórczy,

– systematyczny,

– zwiększający zasoby wiedzy oraz zmierzający do wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

Aby działalność podatnika mogła zostać uznana za działalność badawczo-rozwojową, kryteria twórczości, systematyczności oraz zwiększania zasobów wiedzy, muszą być spełnione łącznie. Jak wskazuje Minister Finansów w wydanych objaśnieniach do ulgi IP Box, kryteria te, powinny być rozumiane zgodnie z ich znaczeniem językowym. Zatem, przedsiębiorca ustalając czy jego działalność mieści się w definicji działalności badawczo-rozwojowej musi sobie odpowiedzieć na pytanie, czy jego działalność jest twórcza, systematyczna i czy zwiększa zasoby wiedzy lub prowadzi do tworzenia nowych zastosowań. Aby odpowiedzieć na te pytanie, trzeba jednak, wyjaśnić wyżej wymienione kryteria.

Twórczy charakter działalności badawczo-rozwojowej

Ta przesłanka, jest najszerszym kryterium uznania działalności podatnika za działalność badawczo-rozwojową. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN, działalność twórcza to zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia, powstania czegoś. Z kolei przepisy prawa autorskiego podkreślają, że kryterium twórczości związane jest z rezultatem działalności człowieka, której efektem jest nowy wytwór intelektu.

Twórcza działalność badawczo-rozwojowa może przejawiać się w opracowaniu nowych koncepcji, narzędzi lub rozwiązań, nie występujących do tej pory w praktyce gospodarczej u podatnika lub na tyle innowacyjnych, że istotnie odróżnia się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika.

Orzecznictwo sądowe zaznacza, że kryterium twórcze jest spełnione wtedy, gdy rezultat działalności jest odpowiednio:

– ustalony – stanowiący część większej całości, mający charakter zbiorowy,

– indywidualny – tzn. wymagający od twórcy określonych procesów myślowych oraz kreatywności,

– oryginalny – tzn. stanowiący nowy wytwór intelektu.

Zatem, charakter twórczy to przede wszystkim, opracowywanie nowych koncepcji, narzędzi i rozwiązań niewystępujących dotychczas lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się one od rozwiązań już występujących.

Jak wskazuje Wyrok Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 grudnia 2020 r. I SA/Łd 443/20

Twórczy charakter działalności badawczo-rozwojowej oznacza, że działalność ta ma posiadać

charakter kreatywny, a zatem nowatorski, oryginalny w pomyśle, czyli musi być nastawiona

na tworzenie nowych oryginalnych rozwiązań, często o charakterze unikatowym, które nie

mają charakteru odtwórczego.”

Zgodnie z wyjaśnieniami Ministra Finansów, za twórczy charakter można uznać np. testowanie i walidację nowych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług, których celem jest ich dalsze udoskonalanie techniczne. Co istotne, jak wskazuje Minister Finansów, z zakresu działalności badawczo-rozwojowej trzeba wyłączyć działalność o charakterze rutynowym.

Systematyczność

Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN, systematyczność oznacza robienie czegoś regularnie i starannie, stale od dłuższego czasu oraz w sposób uporządkowany, metodyczny, planowy i według pewnego systemu. Przy czym, w perspektywie definiowania działalności badawczo-rozwojowej, najistotniejsza jest aktywność obejmująca prowadzenie działalności w sposób uporządkowany, według ustalonej metodologii. W konsekwencji, niezbędne jest, aby podatnik odpowiednio zaplanował i przeprowadził jeden projekt badawczo-rozwojowy, przyjmując dla niego określone cele, osiągnięcia, harmonogram i zasoby.

Istotne jest to, że nie istnieje wymóg ciągłego lub długotrwałego prowadzenia działalności. Działalność badawczo-rozwojowa może być również prowadzona systematycznie niezależnie od tego, czy podatnik swoją działalność prowadzi stale, od czasu do czasu czy nawet incydentalnie.

Aby spełnić wymów systematyczności, konieczne jest prowadzenie działalności w sposób zaplanowany względem przebiegu procesu oraz względem jego wyników. Argumentem determinującym, może być uprzednie zdefiniowanie celu projektu, który ma zostać spełniony.

Jak wskazuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: III SA/Wa 640/19 „Do spełnienia kryterium systematyczności działalności prowadzonej przez podatnika konieczne jest jedynie prowadzenie działalności badawczorozwojowej w sposób uporządkowany, według pewnego systemu (…)”, (…) działalność musi być prowadzona w sposób systematyczny (metodyczny), czyli zaplanowany zarówno wobec przebiegu procesu, jak i jego wyników. Pomocnym dla ustalenia spełnienia kryterium systematyczności może być uprzednie określenie celu projektu badawczo-rozwojowego oraz źródła finansowania prowadzonych prac badawczych lub rozwojowych.

Zwiększanie zasobów wiedzy oraz wykorzystanie wiedzy do tworzenia nowych zastosowań

Ostatnie kryterium działalności badawczo-rozwojowej odnosi się do rezultatu działalności, tzn. zwiększania zasobów wiedzy oraz wykorzystywania jej do tworzenia nowych rozwiązań.

Zaznaczyć należy, że kryterium zwiększania wiedzy odnosi się do realizowanych badań naukowych. Natomiast, wykorzystanie wiedzy do tworzenia nowych zastosowań odnosi się do prac rozwojowych prowadzących do usprawnienia produktów, procesów lub usług, w tym również w zakresie nowych technologii.

Mając na uwadze powyższe, wykonując prace rozwojowe, wystarczy, aby podatnik zdobył i wykorzystał dostępną wiedzę w celu zaprojektowania i stworzenia, nowych produktów, usług lub procesów albo usprawnienia już istniejących produktów, usług lub procesów. Wartym również uwagi jest fakt, że skala działań nie ma znaczenia odnośnie uznania danej działalności za działalność badawczo-rozwojową. Nie ma znaczenia, czy ulepszenia mają zastosowanie wyłącznie dla jednego projektu, przedsiębiorstwa czy też Państwa. Najistotniejszym faktem w tym kryterium jest, tworzenie nowych usprawnionych zastosowań.

Mimo dość szczegółowej definicji działalności badawczo-rozwojowej, jej granice nie zostały jednoznacznie i ostatecznie określone, co czasami może budzić wątpliwości czy daną działalność można uznać za działalność badawczo-rozwojową.

Ważne

Warto w tym miejscu wskazać, że podatnik chcący skorzystać z ulgi na IP Box lub ulgi B+R powinien złożyć wniosek o interpretację indywidualną do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS), aby otrzymać w tym zakresie stosowną ochronę prawno-podatkową.

Przykład

Niżej prezentujemy przykład działalności gospodarczej, która została uznana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, w interpretacji 0114-KDIP3-1.4011.518.2020.2.MZ z dnia 16.10.2020 r., za działalność badawczo-rozwojową:

działalność Wnioskodawcy dotyczy wytwarzania, rozwijania oraz ulepszania programów komputerowych (tj. Oprogramowanie, części Oprogramowania), które są utworami. Wnioskodawca w ramach swojej działalności gospodarczej wykonuje czynności:

a) w zakresie wytwarzania Oprogramowania, przykładowo w postaci tworzenia kodu źródłowego;

b) w zakresie wytwarzania części Oprogramowania, w wyniku rozwijania lub ulepszania określonego programu komputerowego;

c) niezwiązane wprost z wytwarzaniem programów komputerowych, np. spotkania z zespołem programistów. (…) W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawca na podstawie posiadanej wiedzy w zakresie technologii informatycznych i doświadczenia w zakresie przygotowywania kompleksowych rozwiązań związanych z tworzeniem programów komputerowych realizuje zlecenia programistyczne na rzecz swoich Kontrahentów, a w szczególności: Korzystając z języka programowania Python rozwija aplikację mobilną (część serwerową) dla pacjentów. Aplikacja umożliwia umawianie wizyt u lekarzy, kontrolę stanu samopoczucia, przypominanie o braniu leków itp. W ramach rozwoju oprogramowania stworzono: – moduł do umawiania wizyt w klinikach okulistycznych – nowe rozwiązania dotyczące generowania raportów zdrowia/zażytych leków”

Podsumowując wyżej opisaną definicję na potrzeby zastosowania preferencyjnych ulg podatkowych dla działalności badawczo-rozwojowej, należy dokładnie zbadać czy wykonywana działalność jest wykonywana w ramach badań czy prac rozwojowych i czy ma charakter twórczy, systematyczny i zwiększający zasoby wiedzy lub wykorzystujący wiedzę do tworzenia nowych zastosowań. Zakwalifikowanie działalności gospodarczej do działalności badawczo-rozwojowej, uprawnia do zastosowania ulg umożliwiających preferencyjne rozliczenie dochodów osiąganych z tytułu wykonanej działalności badawczo-rozwojowej. Ponadto, warto pamiętać, że dobrą praktyką jest indywidualne potwierdzenie badawczego charakteru działalności,poprzez złożenie wniosku do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej, która jednoznacznie rozstrzygnie czy dana działalność jest działalnością badawczo-rozwojową uprawnioną do korzystania z ulg podatkowych.

Jeżeli masz jakieś wątpliwości w tym zakresie, skontaktuj się z nami, chętnie rozwiejemy wszelkie wątpliwości

Zadzwoń ?

Biuro rachunkowe Wrocław
House of Tax